اقلیم سبزوار
در ميان عوامل موثر در اقليم منطقه، موقع جغرافيايي و ارتفاع بيش از عوامل ديگر اهميت يافته است و بديهي است برخورداري از جريانات هواهاي مؤثر در اقليم بيشتر مربوط به همان دو عامل ذكر شده است. شهر سبزوار در عرض جغرافيايي 36 درجه و 15 دقيقه شمالي، طول جغرافيايي 57 درجه و 40 دقيقه شرقي قرار گرفته است و 940 متر از سطح دريا ارتفاع دارد. ميزان متوسط باران ساليانه 163 ميليمتر و گرماي متوسط سالانه 15 الي 17 درجه سانتيگراد است. فصل باران همان فصل سرد(پائيز و زمستان الي اوايل بهار) است و حجم نزولات آسماني بين 160 تا 165 ميليمتر است(بيهقي،1370،ص:13)
از مهمترين عواملي كه در وضع آب و هوا دخالت دارند ميتوان جريانات هوا و بادها را نام برد. در اواسط پاييز و در طول زمستان ايران تحت تاثير جريانات سرد سيبري و جريانهاي مرطوب اقيانوس اطلس قرار ميگيرد كه بعضي از آنها تقريباَ تمام كشور را فرا مي گيرد. جريانهاي سرد از سمت شرق و افغانستان وارد خاك خراسان ميشود كه در مشهد معروف به باد هرات و باد فرح يا باد غيس است و بسيار سرد ميباشد و تا تهران و حدود غرب و مركز ايران ميرسد. در خراسان معروف است كه اين باد موجب ريزش برف ميشود در واقع بادي كه از سيبري برخاسته است نميتواند موجب نزول برف شود بلكه تماس اين جبهه سرد با ابرهاي مرطوبي كه از غرب ميآيند موجب اين پيش آمد ميشود. از مشرق، جبهة هواي شمالي شاخه آسيائي توران به طرف خراسان ميوزد كه نسبتاَ خنك است( بين 5 تا 15درجه) و رطوبت آن كم است( نزديك 80درصد در صبح و 40 درصد در نيمروز) رسيدن اين جريان به خراسان درجه حرارت را اندكي پايين آورده و موجب بارندگي ميشود. در زمستان جريانهاي غربي اقيانوس اطلس (مديترانه، درياي سياه، اسكانديناوي) بسوي ايران اهميت زيادتري دارند. اين جريانها منشأ تمام بارندگيهاي زمستاني ميباشند. اين جريانهاي مرطوب در برخورد با جريانهاي سرد آسياي مركزي و سيبري و شمال غربي در ايران موجب ريزش باران و برف گرديده و طبعاَ در آب و هواي كشاورزي منطقه نقش بسزايي دارند. قسمت عمده بارندگي خراسان شمالي نتيجه وزش اين جبههها است.
از طرف ديگر در تابستان از جنوب ايران توده هواي گرم و خشك با دماي 20تا 25 درجه همراه با خاك به داخل فلات ايران و خراسان ميوزد جريان اين باد از جنوب به شمال همواره سبب بالا رفتن درجه حرارت و گرما ميشود. بطور كلي از جريانهاي هواي مهمي كه بسوي سبزوار جريان پيدا ميكنند مي توان باد شرقي را نامبرد كه در تابستان اغلب موجب بروز طوفانهاي گرد و خاك و حركت ريگ روان ميشود. ريگهايي كه در نتيجه وزش اين باد به حركت در ميآيند مساحتهاي زيادي را پوشانيده، نهرها را پر ميكنند و بويژه اراضي كشاورزي را از حيز انتفاع مياندازند. به طور كلي زمستانهاي اين شهرستان، سرد و خشك و تابستانهاي آن بر حسب موقعيت، گرم و خشك يا معتدل است. موقع نسبي شهرستان نسبت به دشت كوير خود در ايجاد چنين تحولات اقليمي نقش مهمي دارد
مقالات و پروژه های نویسنده